S&P 500, Nasdaq-100 và Dow: mỗi chỉ số chứng khoán đo gì

Chỉ số là gì

Một chỉ số chứng khoán biến giá của một nhóm cổ phiếu thành một con số. Bản thân mức điểm là tùy ý: một chỉ số ở mức 20.000 điểm không “cao hơn” một chỉ số ở mức 2.000 điểm theo bất kỳ nghĩa hữu ích nào. Điều quan trọng là phần trăm thay đổi, và những cổ phiếu nào tạo ra nó.

Hai yếu tố xác định một chỉ số: gồm những công ty nào và mỗi công ty có tỉ trọng bao nhiêu. Ba chỉ số nổi tiếng nhất của Mỹ trả lời cả hai câu hỏi theo những cách khác nhau.

Ba chỉ số đặt cạnh nhau

• S&P 500. Khoảng 500 công ty lớn hàng đầu của Mỹ, chiếm khoảng 80% giá trị vốn hóa khả dụng của thị trường chứng khoán Mỹ, theo S&P Dow Jones Indices. Mỗi công ty được phân bổ tỉ trọng theo vốn hóa thị trường điều chỉnh theo free float: giá trị của số cổ phiếu sẵn có cho công chúng. Một ủy ban chỉ số chọn thành phần dựa trên các tiêu chí đủ điều kiện được công bố. Một số công ty niêm yết nhiều hơn một loại cổ phiếu, nên chỉ số nắm giữ nhiều hơn 500 cổ phiếu một chút.
• Nasdaq-100. 100 công ty phi tài chính lớn nhất niêm yết trên sàn Nasdaq Stock Market, nên các ngân hàng bị loại ra. Chỉ số dùng phân bổ tỉ trọng theo vốn hóa có điều chỉnh: tỉ trọng theo quy mô công ty, với các quy tắc giới hạn mức tỉ trọng lớn nhất có thể đạt. Chỉ số nặng về công nghệ nhưng cũng gồm các ngành khác. Lưu ý rằng “Nasdaq” trong tiêu đề tin tức thường là Nasdaq Composite, một chỉ số rộng hơn nhiều gồm các cổ phiếu niêm yết trên Nasdaq.
• Dow Jones Industrial Average. 30 công ty lớn của Mỹ, do một ủy ban lựa chọn mà không theo quy tắc định lượng cố định. Chỉ số này phân bổ tỉ trọng theo giá: cổ phiếu có giá cao hơn được tính nặng hơn, bất kể quy mô công ty. Dù có tên như vậy, chỉ số này không còn giới hạn ở các công ty công nghiệp.

Vì sao cách phân bổ tỉ trọng thay đổi ý nghĩa của biến động 1%

Một chỉ số giả định gồm ba công ty cho thấy sự khác biệt. Công ty A giao dịch ở 400 USD với 1 tỷ cổ phiếu, giá trị thị trường 400 tỷ USD. Công ty B giao dịch ở 50 USD với 20 tỷ cổ phiếu, 1.000 tỷ USD. Công ty C giao dịch ở 100 USD với 5 tỷ cổ phiếu, 500 tỷ USD.

Trong chỉ số phân bổ theo giá, tỉ trọng theo giá cổ phiếu: A chiếm 72,7%, B 9,1% và C 18,2%. Trong chỉ số phân bổ theo vốn hóa, tỉ trọng theo giá trị thị trường: A chiếm 21,1%, B 52,6% và C 26,3%. Công ty lớn nhất trong nhóm lại có tỉ trọng nhỏ nhất khi phân bổ theo giá.

Giờ hãy cho một cổ phiếu tăng 10% trong khi các cổ phiếu khác đứng yên. Nếu A tăng, chỉ số phân bổ theo giá tăng 7,27% và chỉ số phân bổ theo vốn hóa tăng 2,11%. Nếu B tăng, chỉ số phân bổ theo giá tăng 0,91% và chỉ số phân bổ theo vốn hóa tăng 5,26%. Cùng một biến động, tiêu đề rất khác nhau.

Phân bổ theo giá còn một điểm kỳ lạ khác: mức thay đổi 1 USD ở bất kỳ cổ phiếu nào cũng làm chỉ số thay đổi một lượng như nhau, ở đây là 0,18%, dù công ty lớn hay nhỏ. Đó cũng là lý do một đợt chia tách cổ phiếu làm giảm ảnh hưởng của công ty trong chỉ số Dow, dù hoạt động kinh doanh không có gì thay đổi.

Chỉ số so với các quỹ ETF và hợp đồng futures theo dõi chúng

Bạn không thể mua trực tiếp một chỉ số. Các quỹ hoán đổi danh mục (ETF) nắm giữ các cổ phiếu trong chỉ số và nhắm tới mức lợi nhuận tương đương: ví dụ, SPY, IVV và VOO theo dõi S&P 500, QQQ theo dõi Nasdaq-100 và DIA theo dõi Dow. Đây là ví dụ, không phải khuyến nghị.

• Giá không phải là mức điểm của chỉ số. Giá cổ phiếu của ETF là một con số khác với chỉ số mà nó theo dõi.
• Lợi nhuận chênh lệch đôi chút. Phí quỹ và cách xử lý cổ tức khiến lợi nhuận của ETF không khớp hoàn toàn với chỉ số. Mức điểm chỉ số được đưa tin chỉ theo dõi giá và không tính cổ tức.
• Futures giao dịch nhiều giờ hơn. Hợp đồng futures chỉ số, như các hợp đồng E-mini trên S&P 500 và Nasdaq-100, giao dịch gần như suốt ngày đêm vào các ngày trong tuần. Chúng cho thấy phản ứng của thị trường với tin tức sáng sớm trước khi phiên giao dịch chính mở cửa.

Vì sao trader crypto theo dõi các chỉ số này

Bitcoin và các coin lớn khác thường phản ứng với cùng những yếu tố như cổ phiếu Mỹ: kỳ vọng lãi suất, số liệu kinh tế và những thay đổi trong mức độ chấp nhận rủi ro của nhà đầu tư. Nhiều trader crypto đặc biệt so sánh với Nasdaq-100, vì chỉ số này nặng về các công ty tăng trưởng lớn.

Mối quan hệ này không cố định. Có những giai đoạn crypto và các chỉ số chứng khoán đi rất sát nhau, và có những giai đoạn chúng tách hướng. Xem S&P 500 hoặc Nasdaq-100 bên cạnh biểu đồ crypto giúp bạn thấy một biến động là riêng của crypto hay là một phần của nhịp dao động chung của thị trường. Nó không cho bạn biết bên nào sẽ làm gì tiếp theo.