อธิบาย funding rate: สัญญา perpetual ตามราคาสปอตได้อย่างไร

สัญญา perpetual คืออะไร

สัญญาฟิวเจอร์สแบบดั้งเดิมมีวันหมดอายุ ในวันนั้นสัญญาจะชำระราคาเทียบกับราคาของสินทรัพย์อ้างอิง ราคาทั้งสองจึงถูกดึงเข้าหากันเมื่อใกล้วันหมดอายุ สัญญา perpetual หรือ perp ไม่มีวันหมดอายุ เทรดเดอร์ถือสถานะไว้ได้นานเท่าที่ยังมีมาร์จินเพียงพอรองรับ

เมื่อไม่มีวันหมดอายุ ก็ไม่มีอะไรบังคับให้ perp มาบรรจบกับราคาสปอต funding ทำหน้าที่นั้นแทน กระดานเทรดจะเปรียบเทียบราคา perp กับ ราคาดัชนี (index price) ซึ่งมักเป็นค่าเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักของราคาสปอตจากหลายกระดานเทรด แล้วกำหนดอัตรา funding จากส่วนต่างระหว่างทั้งสอง

ใครจ่ายให้ใคร

Funding จ่ายกันระหว่างเทรดเดอร์ที่ถือสถานะเปิดอยู่ ในกระดานเทรดหลักส่วนใหญ่ เงินจะโอนจากฝั่งหนึ่งไปอีกฝั่งหนึ่ง ไม่ได้จ่ายให้กระดานเทรด

• Funding เป็นบวก: perp ซื้อขายสูงกว่าดัชนี ฝั่ง long จ่ายให้ฝั่ง short การถือ long จึงแพงขึ้นและการถือ short น่าสนใจขึ้น ซึ่งมักดึงราคา perp กลับลงมา
• Funding เป็นลบ: perp ซื้อขายต่ำกว่าดัชนี ฝั่ง short จ่ายให้ฝั่ง long ซึ่งมักดึงราคา perp กลับขึ้นไป
• ใครถูกเรียกเก็บ: เฉพาะสถานะที่เปิดอยู่ ณ เวลา funding เท่านั้นที่จ่ายหรือได้รับ จำนวนเงินคือมูลค่าของสถานะคูณด้วยอัตรา ไม่ใช่มาร์จินที่วางไว้

กระดานเทรดมักคำนวณอัตราจากส่วนต่างระหว่าง perp กับดัชนี บางครั้งมีองค์ประกอบดอกเบี้ยคงที่เล็กน้อยรวมอยู่ด้วย และหลายแห่งจำกัดเพดานว่าในแต่ละรอบอัตราจะไปได้ไกลแค่ไหน แต่ละกระดานเทรดเผยแพร่สูตรของตัวเอง

รอบการจ่าย และการแปลงอัตราเป็นตัวเลขรายปี

กระดานเทรดหลักหลายแห่งชำระ funding ทุกแปดชั่วโมง หรือวันละสามครั้ง บางสัญญาชำระทุกสี่ชั่วโมงหรือทุกชั่วโมง และกระดานเทรดสามารถเปลี่ยนรอบการจ่ายของสัญญาได้ ตรวจดูรอบการจ่ายก่อนเปรียบเทียบอัตราสองอัตรา

อัตราที่แสดงเป็นอัตราต่อรอบ หากจะเปรียบเทียบกับต้นทุนอื่น ให้คูณออกมา สมมติอัตรา funding 0.03% ต่อรอบแปดชั่วโมง บนสถานะ long มูลค่า 10,000 ดอลลาร์:

• ในแต่ละรอบ ฝั่ง long จ่าย 10,000 ดอลลาร์ × 0.03% = 3.00 ดอลลาร์
• วันละสามรอบเท่ากับ 0.09% หรือ 9.00 ดอลลาร์ต่อวัน
• ตลอด 365 วัน เท่ากับ 32.85% ต่อปี หรือ 3,285.00 ดอลลาร์บนสถานะเดียวกัน

อัตราที่ดูเล็กอาจกลายเป็นตัวเลขใหญ่เมื่อรอบการจ่ายสั้นลง อัตรา 0.01% ต่อชั่วโมงเท่ากับ 0.24% ต่อวัน และ 87.6% ต่อปี มากกว่า 0.03% ทุกแปดชั่วโมงมาก

ตัวเลขรายปีเป็นการคูณแบบง่าย ๆ ที่สมมติว่าอัตราไม่เปลี่ยนเลย แต่ในความเป็นจริงอัตราถูกคำนวณใหม่ทุกรอบ จึงควรมองตัวเลขที่คิดเป็นรายปีเป็นภาพ ณ ขณะหนึ่ง ไม่ใช่การคาดการณ์

Funding ที่สุดขั้วบอกอะไรได้และบอกอะไรไม่ได้

อัตราบวกที่สูงแสดงว่าเทรดเดอร์ยอมจ่ายมากเพื่อถือ long ต่อไป: ความต้องการสถานะ long ที่ใช้เลเวอเรจแข็งแรงเมื่อเทียบกับสถานะ short อัตราที่ติดลบมากแสดงสิ่งตรงกันข้าม

• บอกได้ ว่าฝั่งไหนแออัด และการถือฝั่งนั้นต่อไปมีต้นทุนแพงแค่ไหน
• บอกได้ ว่าการวางสถานะเอียงไปข้างเดียว ซึ่งเป็นช่วงที่การบังคับปิดสถานะ (liquidation) อาจเร่งการเคลื่อนไหวที่สวนทางกับฝั่งที่แออัด
• บอกไม่ได้ ว่าการวางสถานะนั้นจะคลายตัวเมื่อไร funding อาจอยู่ในระดับสูงได้เป็นเวลานาน ขณะที่ราคายังเคลื่อนไปในทิศทางเดิม
• บอกไม่ได้ ว่าสถานะมีขนาดใหญ่แค่ไหน อัตราที่สูงในตลาดเล็กไม่เหมือนกับอัตราที่สูงในตลาดใหญ่

อัตรายังต่างกันระหว่างกระดานเทรด และระหว่างสัญญาต่าง ๆ ของเหรียญเดียวกัน ค่าเดียวจากแหล่งเดียวจึงเป็นเพียงส่วนหนึ่งของภาพ

อ่าน funding ควบคู่กับ open interest

Funding แสดงว่าฝั่งไหนเป็นผู้จ่าย ส่วน open interest แสดงว่ามีเงินเดิมพันอยู่มากแค่ไหน ตามที่คู่มือเรื่อง open interest ของเราอธิบายไว้ มันนับสัญญาที่ยังเปิดอยู่ เมื่ออ่านด้วยกันจะอธิบายได้ทั้งทิศทางและขนาดของการวางสถานะที่ใช้เลเวอเรจ

• Open interest เพิ่มขณะที่ funding บวกสูงขึ้น: สถานะ long ใหม่ที่ใช้เลเวอเรจกำลังเข้ามา และจ่ายมากขึ้นเพื่อถือสถานะไว้
• Open interest ลดลงขณะที่ funding กลับเข้าใกล้ศูนย์: สถานะที่ใช้เลเวอเรจกำลังถูกปิด และความไม่สมดุลกำลังจางลง
• Funding สูงแต่ open interest ทรงตัว: สถานะที่มีอยู่เอียงไปข้างเดียว แต่ไม่ได้เพิ่มขึ้น

สัญญา perpetual ใช้เลเวอเรจ สถานะที่ใช้เลเวอเรจอาจถูกบังคับปิดได้อย่างรวดเร็ว และ funding เป็นต้นทุนที่สะสมเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ตราบใดที่สถานะยังเปิดอยู่ในฝั่งที่เป็นผู้จ่าย